YÜK TEVZİ BİLGİ SİSTEMİ PROJESİ
Amaç ve Kapsam

Yük Tevzi Bilgi Sistemi (YTBS), TEİAŞ Yük Tevzi Müdürlükleri için geliştirilen Türkiye’nin elektrik şebekesini modelleme, izleme, raporlama, analiz etme ve ileriye yönelik tahminleme sistemidir.

Proje ile elektrik iletim sisteminin işletilmesi ve planlanmasına yönelik Merkezi veritabanının kurulması, geniş kapsamlı veri altyapısı sağlaması, istatistiksel raporlama ile ekonomik şebeke işletmesi için gerekli analiz, tahmin ve optimizasyon çalışmaları yürütülmesi hedeflenmiştir. YTBS, TEİAŞ bünyesinde Genel Müdürlük ve Daire Başkanlıkları, Milli Yük Tevzi Merkezi, 9 Bölgesel Yük Tevzi Merkezi ve 22 Bölge Müdürlüğü başta olmak üzere ETKB, EPDK, EPİAŞ, EÜAŞ vb. kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet sağlamaktadır.

Yük Tevzi Bilgi Sistemi ile;

• Şebeke teçhizatlarına ait bilgiler kaydedilmekte ve elektrik şebekesi modellenebilmektedir

• İşletme kayıtları tutularak acil durumlarda SMS ile bilgilendirme yapılabilmektedir

• İletim sistemi, trafo merkezleri ve santraller için veri portalı sağlanmaktadır

• Arz - talep, kurulu güç, yük eğrisi, puant, kuruluş ve kaynak bazlı üretim, uluslararası ticaret, emre amadelik, su durumu, analiz vb. veriler yazılı ve görsel olarak raporlanabilmekte, istatistiklerine ulaşılabilmektedir.

Tarihçe

Türkiye elektrik iletim sistemi işletiminde güç sistemleri alanında bilgi teknolojilerinin kullanımını arttırmak amacıyla TEİAŞ ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Enerji Enstitüsü arasında 05.07.2013 tarihinde imzalanan İletim Sistemi Çerçeve Programı Projesi kapsamında Yüz Tevzi Bilgi Sistemi geliştirilmeye başlanmıştır. Projenin birinci fazının 05.07.2016 tarihinde tamamlanmasının ardından, yeni ihtiyaçların karşılanması ve ileri seviye şebeke analizi modüllerinin geliştirilmesi amacıyla 30.06.2017 tarihinde Yük Tevzi Bilgi Sistemi Geliştirme Projesi imzalanarak projenin ikinci fazı başlatılmıştır.

Sistem, 14 Mayıs 2012 tarihinde TEİAŞ Trafo Merkezleri ile Yük Tevzi İşletme Müdürlükleri arasında veri alış verişini sağlaması amacıyla pilot olarak Orta Anadolu Yük Tevzi Bölgesi’nde kullanıma açılmıştır. Sistemin iş verimliliğini artırması ve veri işlemede kolaylıklar sağlaması göz önünde bulundurularak, 6 Ocak 2013 tarihinden itibaren ulusal çapta yaygınlaştırılmaya başlanmıştır. 1 Ocak 2014 tarihi itibari ile tüm kamu ve özel iletim trafo merkezleri ve lisanslı santraller sisteme dâhil edilmiştir. 1 Ocak 2015 tarihi itibari ile Türkiye Ulusal Elektrik Üretim – İletim – Tüketim istatistikleri resmi olarak YTBS’den üretilmeye başlanmıştır.

Sistem Bileşenleri

Şebeke Modelleme
• Şalt (Trafo merkezleri, bara düzenleri, fider yapıları...) • İletim (Elektrik iletim hatları, direk geometrileri, trafolar...) • Üretim (Lisanslı santraller, generatörler, lisanssız santraller...) • Kompanzasyon (Şönt ekipmanlar, seri kapasitörler...) • Dinamik (Governor, İkaz, Stabilizer kontrolcüleri...) • Koruma (Akım trafosu, gerilim trafosu, koruma röleleri...)
Veri Toplama
• Trafo Merkezi ve Santrallerin Saatlik ve Aylık Verilerinin Yönetimi • Barajlı HES’lerin Su Verilerinin Yönetimi • EPİAŞ PYS ve TEİAŞ TPYS üzerinden Piyasa Verileri • TÜBİTAK MGKP ve TEİAŞ OSOS üzerinden Ölçüm Sistemleri Verileri
Güç Sistemi Analizleri, Planlama ve Tahminleme
• Yük Akış Analizi, Kısıt Analizi, Kayıp Analizi, Kısa Devre Analizi • Gerilim Planlama Analizi • Kısa ve Uzun Dönemli Ulusal ve Bölgesel Talep Tahmini • Siemens PTI PSSE ve DIgSILENT PowerFactory program modelleri • Common Information Model (CGMES) modelleme
İş Zekası
• Harita Destekli Raporlama • Trafo Merkezi Tek Hat Şemaları Oluşturma • Yük Akış Haritalandırma • Veri Haritalandırma
Şebeke İşletme Kayıtları
• Olay Kayıtları (Arızalar, bakımlar ve işletme gereği yapılan çalışmalar) • Manevralar (Bara manevraları, transfer manevraları, ada işletmeler...) • Haberleşme sistemleri ve SCADA Arızası kayıtları • Çalışma Müsadeleri ve planlı bakım kayıtları
Şebeke İzleme ve Kontrol
• Gösterge Panelleri ve Elektrik İstatistikleri • Arıza Analizleri ve İstatistikleri • Veri Giriş Takibi • Durum Özetleri
Raporlama
• Dönemsel, bölgesel, kişiselleştirilmiş raporlama hizmetleri • Arz - Talep ve Puant Raporları • Kuruluş ve Kaynak Bazlı Üretim Raporları • Kurulu Güç Raporları • Yük Eğrisi ve Su Durumu Raporları • Uluslararası Ticaret Raporları • İşletme ve Analiz Raporları
Destekleyici Hizmetler
• Duyuru, SMS, E-posta ile Bilgilendirme • SMS ile Olay Bildirimi • Zamanlanmış Görevler • Dış Sistemlerle Veri Alışverişi • Kullanıcı Yönetimi • Yetki Yönetimi • Log Sorgulama
Veri Alışverişi Yapılan Sistemler

Sistem ihtiyaçları dahilinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu, Elektrik Piyasaları Anonim Şirketi, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, Elektrik Üretim Anonim Şirketi, Devlet Su İşleri, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi, TEİAŞ OSOS, TÜBİTAK MGKP, TEİAŞ OYS ile veri alışverişleri gerçekleştirilmektedir.